Minister De Block kondigde op 15 maart 2017 het meerjarenkader voor de patiënt met de officina-apothekers aan. Daarin worden talrijke beleidslijnen uiteengezet van de minister voor apotheken die zullen worden uitgerold over de jaren 2017, 2018 en 2019. De regering wil onder meer het hoofd bieden aan het snel wijzigende apothekerslandschap, in het bijzonder de sterke opkomst van zogenaamde “passage-apotheken” op strategische knooppunten zoals ziekenhuizen en winkelcentra. Deze apotheken trekken een groeiend “passage-patiënteel” aan en zetten sterk in op de verdeling van parafarmacie en voorschriftvrije geneesmiddelen (OTC). Traditionele dorps -en stadsapotheken worden zo geconfronteerd met zogenaamde supermarktapotheken, als logisch gevolg van de vrijemarktwerking. De rode draad doorheen de voorgenomen wijzigingen is het aanmoedigen van schaalvergroting en een afname van het aantal apotheken door het aanmoedigen van fusies, het beperken van de tijdelijke sluiting en het behoud van het moratorium.

De spreidingsreglementering voor apotheken beoogt een behoorlijke spreiding van de voor het publiek opengestelde apotheken te organiseren door het beperken van het aantal apotheken tot een maximum per gemeente, met een optimale demografische en geografische invloedssfeer per apotheek. De spreidingsvoorschriften en wettelijke mogelijkheden onder meer om apotheken over te brengen, vinden we terug in het KB van 25 september 1974 betreffende de opening, de overbrenging en de fusie van voor het publiek opengestelde apotheken.

Het KB voorziet nu drie mogelijkheden om een apotheek over te brengen:

  • overbrenging binnen de onmiddellijke nabijheid (i.e. een straal van 100 meter)
  • overbrenging binnen dezelfde of naburige gemeente indien wordt aangetoond dat de overbrenging een betere demografische of geografische spreiding tot gevolg zal hebben
  • overbrenging naar een locatie waar bepaalde demografische en geografische criteria nog niet werden bereikt (zeer zelden)

De wijzigingen met een directe weerslag op de regelgeving in verband met overbrenging van apotheken zullen volgens de nota van de minister als volgt worden gewijzigd:

  • De overbrenging van een bestaande apotheek binnen een straal van 250 meter wordt altijd beschouwd als een overbrenging in de onmiddellijke nabijheid.
  • De mogelijkheid om een apotheek over te brengen op basis van een verbeterde geografische of demografische spreiding wordt geschrapt.
  • Er wordt een nieuwe mogelijkheid gecreëerd om een apotheek over te brengen. Deze mogelijkheid bestaat erin een apotheek te verplaatsen indien tegelijk een fusie wordt gerealiseerd.

De regering biedt ook een antwoord op de verlammende regel dat geen apotheek kan worden overgebracht naar een locatie waar er binnen een straal van 1,5 kilometer gedurende een periode van 10 jaar voorafgaand aan de beoogde overbrenging een fusie-apotheek is gevestigd (behalve indien het over een overbrenging in de onmiddellijke nabijheid (100 meter) gaat). Hierdoor zijn een paar fusies vaak voldoende om zelfs in een middelgrote stad overbrengingen die nuttig kunnen zijn in het kader van een goede spreiding volledig te blokkeren. De beschermingsperimeter zal in de toekomst 500 m, 1 km of 1,5 km bedragen al naargelang het bevolkingscijfer van de gemeente waarin de fusie-apotheek zich bevindt.

De vooropgestelde wijzigingen zouden nog in het jaar 2017 worden uitgevoerd.

Ons kantoor begeleidt apothekers in de overbrengingsprocedure voor de Vestigingscommissie in de schoot van het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten, al dan niet gevolgd door een procedure bij de Raad van State en volgt de evolutie in deze materie dan ook op de voet.

Alexander Wynter

Advocaat – master in het ondernemingsrecht